اختصاصی / گفت و گوی تفصیلی « کاشف اسرار » با رئیس سازمان آتش نشانی رشت ؛ از مدیریت بحران در بازار تا چالش های جدی نیروی انسانی / امنیت رشت ، شوخی بردار نیست / وقتی قهرمانانِ آتش نشانی « خسته » میشوند !
کاشف اسرار – در روزگاری که مدیریت شهری اغلب در پشت دیوارهای بلندِ تعارفات اداری پنهان میشود، پایگاه خبری «کاشف اسرار» بهعنوان دیدهبانِ جسورِ فضای رسانهای گیلان، بار دیگر دست بر روی نقطه حساس و حیاتی گذاشته است : «ایمنی کلانشهر رشت».
این بار و صبح امروز در دهمین سالگرد فعالیت این رسانه، در مواجهه با شهرام مؤمنی کلاشمی ، رئیس سازمان آتشنشانی، نه تنها از کمبودها گفته شد، بلکه از ضرورتهایی سخن به میان آمد که نادیده گرفتن آنها میتواند فاجعهساز باشد.
کاشف اسرار ؛ صدایی که نباید خاموش شود
پایگاه خبری «کاشف اسرار» در طول یک دهه فعالیت خود، ثابت کرده است که رسانه تنها برای انتشار گزارشهای روتین نیست. این مجموعه با رویکردی جسورانه در رصد چالش های مدیریتی گیلان، از مدیریت شهری گرفته تا میراث فرهنگی و مسائل زیستمحیطی وغیره همواره نقش «آینه تمامنما» را بازی کرده است.
تکیه بر نظارتِ بدون چشم داشت و انتقال مستقیم دغدغههای مردم، «کاشف اسرار» را از یک رسانه خبری معمولی به یک نهاد مطالبه گر تبدیل کرده است که حتی مدیران همچون شهرام مؤمنی کلاشمی ، ناچار به پذیرش نقشِ تأثیر گذار آن در رفع نواقصِ عملکردی هستند. این رسانه نه تنها خبر میسازد، بلکه در «اصلاح فرآیندها» نیز دستی بر آتش دارد.
بحران انسانی ؛ وقتی قهرمانانِ آتش نشانی « خسته » میشوند !
اما پشتِ نقابِ لباسهای ضد حریق، حقیقتی تلخ و نگرانکننده نهفته است. گزارشهای میدانی «کاشف اسرار» پرده از حقیقتی برمیدارد که شاید کمتر در تریبونهای رسمی شنیده شود: سازمان آتشنشانی رشت در حال تجربه یک «خروجِ انبوه» از نیروهای متخصص است.
اجرای قانون مشاغل سخت و زیانآور، اگرچه حقی قانونی برای آتش نشانان است، اما سازمان را با بحرانی خاموش مواجه کرده است. خروج ۴۴ نیروی عملیاتی در سال گذشته و ۴۰ نیروی دیگر در سال جاری، بهمعنای تخلیه ناگهانی تجربه و تخصص از بدنه این نهادِ حیاتی است.
تصور کنید در شهری که حوادثِ غیر مترقبهاش در کمین است، سازمان آتشنشانی با کمبودِ ملموسِ ۱۱۴ نیروی عملیاتی دست و پنج نرم میکند. این یعنی «فشار مضاعف» بر نیروهای باقیمانده و خطر کاهش کیفیت عملیاتها در لحظات مرگ و زندگی.
استراتژی « جانشین پروری » ؛ داروی مسکن یا راهکار قطعی ؟
مدیریتِ آتشنشانی رشت برای مقابله با این « فرارِ مغزها و بازوها » از سازمان، به استراتژی « جانشین پروری » پناه برده است. تلاش برای تربیت نیروهای جوان با سابقه ۹ تا ۱۰ سال، در ظاهر اقدامی مثبت است، اما آیا میتوان جای خالیِ آتش نشانان کهنه کاری که دودِ حریقهای دهههای اخیر را خوردهاند، با نیروهای کم تجربهتر پر کرد؟
رییس سازمان در پاسخ به این چالش، از مکاتبات و موافقتهای اولیه برای جذب ۵۴ نفر خبر میدهد، اما در بازاری که هر لحظه ممکن است به خاکستر تبدیل شود (آن هم با آن سیم کشی های فرسوده و انبارهای غیر ایمن )، آیا جذبِ ۵۴ نفر میتواند شکافِ ۱۱۴ نفره را پر کند؟ یا این تنها مسکنی است برای دردی که ریشهاش در نبودِ بودجههای کلان و موارد دیگر نهفته است؟
در شرایطی که گرمای تابستان فشار سنگینی بر شبکه برق، وسایل سرمایشی و زیر ساخت های فرسوده شهری وارد کرده، موضوع ایمنی در رشت بیش از هر زمان دیگری به یک دغدغه جدی و حیاتی تبدیل شده است؛ دغدغهای که اگر بهموقع دیده نشود، میتواند به حوادثی جبران ناپذیر منتهی شود.
هشداری برای شهر؛ رشت روی گسلِ حریق
خلاصه کلامِ «کاشف اسرار» در این گفتوگوی جنجالی روشن است: ۵۶ درصد حریقها ناشی از سیستم برق است؛ ۳۷ درصد اماکن بیمه هستند؛ و ساختمانهای تجاری-تاریخی بازار، هر لحظه ممکن است به یک بمبِ ساعتی تبدیل شوند.
سازمان آتش نشانی در خط مقدم این بحران ایستاده، اما آیا « سنگرِ انسانی» آنها در برابر این هجوم، به اندازه کافی مستحکم است؟
طی این گفتگو ابعاد مهمی از واقعیتهای کمتر گفته شده درباره وضعیت ایمنی شهر، شرایط بحرانی بازار، مشکلات بیمه، فرسودگی تأسیسات، کمبود نیروی انسانی و لزوم تقویت فرهنگ پیشگیری را روشن کرد
این گفتگو نه فقط برای ثبت در تاریخ، بلکه برای بیداری مسئولانی است که باید بدانند امنیت رشت، شوخی بردار نیست. «کاشف اسرار» تا رسیدن به نقطه مطلوب، همچنان این آتشِ انتقادِ سازنده را روشن نگاه خواهد داشت .
کاشف اسرار: با توجه به افزایش دما و فشار بر شبکه برق که منجر به بروز حریقهایی شده است، سازمان آتشنشانی چه راهکاری برای مدیریت این وضعیت و کاهش مخاطرات دارد؟
شهرام مومنی کلاشمی: آمارها نشان میدهد ۵۶ درصد از حریقهای اخیر ناشی از اتصالی برق و فرسودگی سیمکشیهاست. ما در سازمان بهطور مستمر در حال پایش وضعیت هستیم. نقش سازمان در اینجا فراتر از عملیات اطفاء، «آگاهیبخشی» است. توصیه تخصصی ما به شهروندان این است که با بهرهگیری از تکنسینهای مجرب، پیش از وقوع حادثه، تأسیسات برقی خود را بازبینی کنند. سازمان نیز با تمام توان، آموزشهای عمومی را افزایش داده تا تابستان پیشرو با کمترین حوادث سپری شود.
کاشف اسرار: بازار رشت بهعنوان قلب تپنده تجاری شهر، همواره در کانون نگرانیهای ایمنی قرار دارد. برای کاهش خطرات در این بافت تاریخی چه برنامهای دارید؟
مومنی کلاشمی: وضعیت بازار رشت به دلیل فرسودگی تأسیسات، معابر باریک، وجود انبارهای ناایمن و دشواری در دسترسی خودروهای امدادی، در وضعیت هشدار قرار دارد. برای برونرفت از این چالش، ما جلسات مستمری را در استانداری با حضور دستگاههای مرتبط از جمله شهرداری، نظام مهندسی، میراث فرهنگی و اداره صمت دنبال میکنیم. هدف اصلی ما اصلاح ضوابط ایمنی در بازسازی مناطق آسیبدیده (بهویژه محدوده حریق دیماه) است تا اجازه ندهیم خطاهای گذشته در ساختوسازهای جدید تکرار شود.
کاشف اسرار: بافت بازار رشت همواره دغدغه مشترک شهروندان و مسئولان بوده است. هماهنگی دستگاهها برای ایمنسازی این بافت تاریخی به چه مرحلهای رسیده است؟
مومنی کلاشمی: رسیدگی به بازار رشت، به دلیل ماهیت تاریخی و تراکم فعالیتهای تجاری، نیازمند یک همافزایی فرادستگاهی است. ما در سازمان آتشنشانی بهصورت مستمر در جلسات استانداری و با حضور نمایندگان میراث فرهنگی، شهرداری و نظام مهندسی، پیگیر اصلاح ضوابط ایمنی هستیم. اولویت ما این است که در بازسازیها، ایمنی بهعنوان یک اصلِ غیرقابلمذاکره رعایت شود تا در کنار حفظ هویت تاریخی بازار، امنیت کسبه و شهروندان نیز تضمین گردد.
کاشف اسرار: یکی از موضوعات مهم، اهمیت بیمه در جبران خسارات است. رویکرد سازمان در ترغیب شهروندان به این امر چیست؟
مومنی کلاشمی: بیمه در حوادث، پشتوانهای است که فشار اقتصادی را بر دوش شهروندان سبک میکند. شهرداری با ارائه «بیمه تجمیعی»، تلاش کرده قدمی حمایتی بردارد؛ اما تأکید ما بر این است که کسبه و شهروندان با توجه به ارزش داراییهای خود، بیمه مستقل و جامعتری تهیه کنند. ما بیمه را یک هزینه نمیدانیم، بلکه یک اقدام هوشمندانه برای مدیریت ریسک در کلانشهری مثل رشت میدانیم.
کاشف اسرار: یکی از مباحث نگران کننده، عدم پوشش بیمهای کافی برای اماکن است. سازمان آتشنشانی در این زمینه چه رویکردی دارد؟
مومنی کلاشمی: آمارها نشان میدهد که تنها ۳۷ درصد از اماکن دچار حریق در سال گذشته دارای بیمه بودند که این رقم بسیار پایین است. اگرچه شهرداری برای منازل دارای مجوز، بیمه تجمیعی با سقف ۲۰۰ میلیون تومان در نظر گرفته است، اما این مبلغ در برابر خسارات سنگین حریق کافی نیست. شهروندان و کسبه باید بیمه را نه بهعنوان یک هزینه اضافی، بلکه به مثابه یک ضرورت برای بقای کسبوکارهای خود ببینند. همچنین، تأکید میکنم که تهیه «بیمه مسئولیت» برای پارکینگهای عمومی و «بیمه بدنه» برای خودروها از ضروریات انکارناپذیر امروز است.
کاشف اسرار: در خصوص نیروی انسانی و چالشهای ناشی از بازنشستگیهای قانونی، سازمان چگونه توانسته است پایداریِ عملیاتی خود را حفظ کند؟
مومنی کلاشمی: اجرای قانون مشاغل سخت، موجب خروج نیروهای باسابقه و ارزشمندی از سازمان شده است (۴۴ نفر در سال گذشته و ۴۰ نفر امسال). اما مدیریت سازمان اجازه نداده است که این فرآیند موجب تضعیف عملیاتها شود. ما با اجرای استراتژی موفق «جانشینپروری»، نیروهای باسابقه ۹ تا ۱۰ سال را برای پذیرش مسئولیتهای کلیدی آماده کردهایم. همچنین با پیگیریهای مستمر، موافقتهای اولیه برای جذب ۵۴ نیروی جدید اخذ شده که نویدبخشِ تقویت بدنه عملیاتی سازمان است.
کاشف اسرار: در حوزه پیشگیری و آموزش عمومی، سازمان چه دستاوردهایی داشته است؟
مومنی کلاشمی: راهبرد اصلی ما «پیشگیری قبل از درمان» است. در همین راستا، سال گذشته موفق شدیم ۳۷ هزار و ۱۰۰ نفر-ساعت آموزش عمومی را برای دانشآموزان و کودکان مهدکودکها ارائه دهیم. ما معتقدیم با نهادینه کردن فرهنگ ایمنی در نسل جوان، میتوانیم ضریب امنیت شهر را در آینده ارتقا دهیم.
کاشف اسرار: با توجه به قدمت ساختمان مرکزی سازمان، برای ارائه خدمات بهتر به شهروندان و بهویژه افراد دارای معلولیت چه اقداماتی صورت گرفته است؟
مومنی کلاشمی: ساختمان فعلی ما یادگاری از سالهای ۸۴-۸۵ است. اگرچه ساختار قدیمی محدودیتهایی برای مناسبسازی کامل ایجاد کرده، اما سازمان تلاش کرده با ایجاد «میز خدمت» در طبقه همکف، دسترسی مراجعین محترم و بهویژه افراد دارای معلولیت را تسهیل کند تا هیچ شهروندی برای دریافت خدمات دچار زحمت نشود. هدف ما ارائه بهترین خدمات در شأن مردم شریف رشت است.
کاشف اسرار: در ساختوسازهای جدید، چه استانداردهایی برای ایمنی مدنظر است؟
مومنی کلاشمی: ما بر اجرای دقیق مقررات ملی ساختمان تأکید داریم. برای ساختمانهای سه طبقه و بالاتر، نصب «لوله خشک» یک الزام قانونی است. نظارتهای ما در این بخش با دقت انجام میشود، زیرا معتقدیم پیشگیری در زمان طراحی و ساخت، بهمراتب مؤثرتر از مداخلات بعدی است.
کاشف اسرار: در پایان، تعامل دوسویه «کاشف اسرار» و سازمان آتشنشانی را چگونه ارزیابی میکنید؟
مومنی کلاشمی: رسانه در حوزه ایمنی، بازوی قدرتمند ماست. نگاهِ نقادانه و دلسوزانه رسانههایی مانند «کاشف اسرار» در این ده سال، به ما کمک کرده تا کاستیها را از نگاه مردم ببینیم و برای رفع آنها مصممتر شویم. این تعاملِ سازنده، سرمایه اجتماعیِ سازمان آتشنشانی است که برای ارتقای امنیت شهر رشت، بسیار به آن نیازمندیم. از زحمات شما و تمامی دغدغهمندانِ حوزه مدیریت شهری سپاسگزارم
پایان پیام