اختصاصی / پنج درخواست ، صفر پاسخ در سامانه شفافیت ؛ اوقاف گیلان چرا به تکالیف قانونی و مقررات دعوت از رسانه ها پایبند نماند ؟
کاشف اسرار – ـ گزارش عملکرد دستگاههای دولتی و غیردولتی در سامانه انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات در سهماهه نخست سال ۱۴۰۵ منتشر شد؛ گزارشی که بررسی آن، پرسشهایی را درباره نحوه پاسخگویی ادارهکل اوقاف و امور خیریه استان گیلان به درخواستهای شهروندان و شیوه دعوت رسانهها به نشست خبری این دستگاه مطرح میکند.
به گزارش کاشف اسرار – بر اساس اطلاعات قابل مشاهده در سامانه انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات، از ابتدای فروردین تا پایان خرداد ۱۴۰۵، پنج هزار و ۴۶۰ درخواست برای ۷۲۲ دستگاه و سازمان در سراسر کشور ثبت شده است.
در میان دستگاههای مشمول قانون در گیلان، ادارهکل اوقاف و امور خیریه استان گیلان نیز طی بهار امسال با پنج درخواست دسترسی به اطلاعات از سوی شهروندان ایرانی روبهرو بوده است. طبق دادههای قابل مشاهده در سامانه، تا زمان تنظیم این گزارش پاسخی برای این پنج درخواست ثبت نشده است.
ادارهکل اوقاف و امور خیریه استان گیلان از ۲۹ مهر ۱۴۰۲ با مدیریت حجتالاسلام اسماعیل تدینی فعالیت میکند.
قانون انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات، تکلیف دستگاههای مشمول را در این زمینه روشن کرده است. بر پایه ماده ۵ این قانون، مؤسسات عمومی مکلفاند اطلاعات را در حداقل زمان ممکن و بدون تبعیض در دسترس شهروندان قرار دهند. ماده ۷ نیز تأکید دارد متقاضی دسترسی به اطلاعات، الزامی به ارائه دلیل برای درخواست خود ندارد.
ماده ۸ قانون انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات نیز مقرر میدارد مؤسسه عمومی یا خصوصی باید در سریعترین زمان ممکن به درخواست دسترسی به اطلاعات پاسخ دهد و مدت پاسخگویی در هر حال نمیتواند از ۱۰ روز تجاوز کند.
با توجه به دادههای ثبتشده در سامانه شفافیت، پرسش روشن از ادارهکل اوقاف و امور خیریه گیلان این است که چرا پنج درخواست شهروندان در مهلت مقرر پاسخ نگرفته و علت درجنشدن پاسخ در سامانه چیست؟
بر اساس مواد ۱۸ و ۲۰ قانون انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات، متقاضیانی که پاسخ درخواست خود را دریافت نکردهاند، میتوانند موضوع را از طریق کمیسیون انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات پیگیری کنند. ماده ۲۲ همین قانون نیز برای برخی مصادیق عمدی ممانعت از دسترسی به اطلاعات، ارائه اطلاعات ناقص یا غیرواقعی و از بین بردن اطلاعات، ضمانتاجرای قانونی پیشبینی کرده است. بدیهی است احراز هرگونه تخلف یا وصف کیفری و مسئولیت اشخاص، در صلاحیت مراجع قانونی ذیصلاح است.
موضوع پاسخگویی اوقاف گیلان به شهروندان، با شیوه تعامل این دستگاه با رسانهها نیز گره خورده است. ادارهکل اوقاف و امور خیریه استان گیلان روز گذشته نشست خبری برگزار کرد، اما همه رسانههای استان به این نشست دعوت نشدند.
مطابق مصوبه حقوق شهروندی در نظام اداری، دستگاههای اجرایی باید متناسب با اهمیت فعالیتهای خود، اطلاعرسانی مناسب داشته باشند و جلسات پرسش و پاسخ با اصحاب رسانه برگزار کنند. در این مصوبه تصریح شده است که در برگزاری جلسات پرسش و پاسخ، نباید از حیث دعوت، حضور، طرح پرسش، ارائه پاسخ و دیگر موارد، علیه رسانههای منتقد تبعیضی صورت گیرد.
برگزاری نشست خبری با دعوت محدود و بدون دعوت از همه رسانهها، این پرسش را پیش روی مدیریت ادارهکل اوقاف و امور خیریه گیلان قرار میدهد که مبنای انتخاب رسانههای دعوتشده چه بوده و چرا امکان حضور برابر و طرح پرسش برای همه رسانههای دارای مجوز فراهم نشده است؟
بندهای ۴۸ و ۵۱ فراخوان تکمیل و ارتقای الگوی پایه اسلامی ایرانی پیشرفت ” صادره از سوی رهبر انقلاب نیز بر ارتقای نظارت رسمی، مردمی و رسانهای، برخورد بدون تبعیض، صداقت، راستگویی، اعتماد و پاسخگویی مدیران تأکید دارد.
کاشف اسرار در راستای رسالت حرفهای خود و با استناد به دادههای سامانه شفافیت، از حجتالاسلام اسماعیل تدینی، مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان گیلان، میخواهد دلایل پاسخندادن به پنج درخواست ثبتشده شهروندان در سامانه انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات و علت دعوتنکردن از همه رسانهها برای شرکت در نشست خبری را بهصورت روشن، مستند و قابل انتشار توضیح دهد.
حق پاسخ برای ادارهکل اوقاف و امور خیریه استان گیلان محفوظ است و کاشف اسرار آمادگی دارد توضیحات رسمی این دستگاه با ارائه دلیل و متقن را منتشر کند.
شفافیت، پاسخگویی و رفتار برابر با شهروندان و رسانهها، نه یک امتیاز، بلکه تکلیفی قانونی و اداری است. هیچ دستگاهی نباید پاسخ به درخواست قانونی مردم را به تأخیر اندازد یا راه پرسشگری رسانهها را محدود کند. اعتماد عمومی با پاسخ مستند، رعایت قانون و پذیرش نقد ساخته میشود.
خداوند متعال در قرآن کریم میفرماید:
إِنَّ اللَّهَ یَأْمُرُکُمْ أَنْ تُؤَدُّوا الْأَمَانَاتِ إِلَىٰ أَهْلِهَا وَإِذَا حَكَمْتُمْ بَيْنَ النَّاسِ أَنْ تَحْكُمُوا بِالْعَدْلِ
همانا خداوند به شما فرمان میدهد که امانتها را به صاحبانشان بازگردانید و هنگامی که میان مردم داوری میکنید، به عدالت داوری کنید.
سوره نساء، آیه ۵۸

پایان پیام