کاشف اسرار –  فومن – استاندار گیلان در همایش « طنز پهلو » به مناسبت نکوداشت استاد کیومرث صابری فومنی (گل‌آقا)، با تأکید بر ظرفیت‌های تاریخی و فرهنگی استان، به تحلیل سبک طنز پردازی مرحوم صابری پرداخت و تبار شناسی فرهنگی گیلان را با ذکر نام مفاخری همچون دکتر محمد معین و دکتر آذر اندامی، مایه فخر و مباهات ملی دانست.

به گزارش خبرنگار «کاشف اسرار »، هادی حق‌ شناس ، در این مراسم ضمن ابراز خرسندی از حضور در جمع اهالی فرهنگ و هنر، از پیشکسوتان عرصه رسانه و تلویزیون همچون «علی کاردان» و سایر مدعوین قدردانی کرد.

ظرفیت‌های تمدنی گیلان و مشاهیر فومن

وی با اشاره به پیشینه درخشان شهرستان فومن در پرورش مشاهیر گفت: فومن زادگاه بزرگانی همچون شیون فومنی، کیومرث صابری فومنی ، آیت‌ الله العظمی بهجت فومنی و همچنین سید رشتی (سید شفتی) است.

این مقام با اشاره به جایگاه علمی سید شفتی در اصفهان تصریح کرد: آن عالم بزرگوار که بیش از دو قرن پیش، مسجد سید اصفهان را بنا نهاد، به قدری در جلسات درس خود وسعت علمی داشت که خود به تنهایی منشأ تحولات ساختاری و فرهنگی بزرگی در آن خطه شد. این نشان می‌دهد که گیلان نه تنها به آب و هوای خوش، بلکه به ریشه‌های فرهنگی بسیار عمیق خود می‌بالد.

هنر گل‌آقا؛ نقدِ بدون رنجش

حق‌ شناس با تأکید بر سبک منحصر‌ به‌ فرد زنده‌ یاد صابری فومنی افزود: کیومرث صابری در شرایطی طنز را آغاز کرد که فضای کشور کاملاً جنگی بود. هنر صابری در این بود که تندترین و صریح‌ ترین نقدها را با ظرافتی به کار می‌برد که موجب رنجش کسی نمی‌شد.
وی افزود: نقدی که از سرِ دلسوزی نباشد و تنها برای تسکین کوتاه‌ مدت مانند « فست‌ فود » یا « مسکن قوی » باشد، ماندگار نیست. اما « دو کلمه حرف حساب » گل‌آقا، با گذشت سال‌ها همچنان حال مخاطب را خوب می‌کند.

نماینده عالی دولت در گیلان با مقایسه تیراژ ۱۲۰ تا ۱۴۰ هزار نسخه‌ای نشریه گل‌ آقا در آن دوره با تیراژ ۱۰ تا ۴۰ هزار نسخه‌ای نشریات امروز، آن را نشانی از نفوذ کلام و عمق تأثیر گذاری فرهنگی صابری در افکار عمومی برشمرد.

شباهت‌های ساختاری فردوسی و گل‌آقا

حق شناس  در بخش دیگری از تحلیل فرهنگی خود، قیاسی میان حکیم ابوالقاسم فردوسی و کیومرث صابری انجام داد و اظهار کرد : فردوسی با خلق اسطوره‌ها و شخصیت‌های حماسی در شاهنامه، علاوه بر حفظ زبان فارسی، هویت زن ایرانی و تاریخ را در ادبیات تثبیت کرد. گل‌آقا نیز با خلق شخصیت‌هایی چون « غضنفر » و « شاه‌ غلام » که بازتاب‌ دهنده زبان کوچه و بازار بودند، همان ریشه فرهنگی و اسطوره‌ سازی فردوسی‌ گونه را در عرصه طنز پیاده کرد.

نقش مفاخر گیلان در اعتلای دانش ملی

او  با تجلیل از شخصیت‌هایی چون «دکتر محمد معین» در تدوین لغت‌نامه دهخدا، به اهمیت نقش بانوان فرهیخته گیلانی اشاره کرد و گفت: در سال ۱۲۸۲، زمانی که تحصیل دختران با محدودیت مواجه بود، مدرسه «فروغ» توسط بانوان نیکوکار گیلانی در رشت تأسیس شد.

نماینده دوره هفتم مردم بندر انزلی در مجلس ، خاطر نشان کرد :  از دل همین مدرسه بود که «دکتر آذر اندامی» پرورش یافت؛ بانوی دانشمندی که در مؤسسه پاستور به کشف واکسن وبا کمک کرد و نامش بر یکی از حفره‌های سیاره مشتری (طبق تعابیر سخنران) به عنوان یک زن ایرانی ثبت شده است.

حق شناس با اشاره به ثبت کتابخانه آستارا به عنوان نخستین کتابخانه ایران توسط وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، این اقدامات را نشان‌دهنده جریان مستمر رشد علمی در گیلان دانست.

وی در پایان با بیان اینکه گیلان، هم در بخش کشاورزی و هم در بخش فرهنگی، سرزمینی لذیذ و ماندگار است، بر لزوم تداوم سنت فرهنگی و صیانت از اندیشه مفاخر تأکید کرد و افزود: امیدوارم این روند فرهنگی با حضور علاقه‌مندان، برای همگان و تا ابد باقی بماند.

پایان پیام