کاشف اسرار – / فومن: صبح فردا ارزیاب بین‌المللی ایکوموس (بازوی تخصصی یونسکو) به همراه مدیرکل و تعدادی مدیران میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان گیلان در شهر تاریخی ماسوله با هدف رفع ایرادات فنی پرونده ثبت جهانی، حضور می یابند در حالی که تاکنون هیچ‌ گونه اطلاعات رسمی پیرامون هویت دقیق ارزیاب، جزئیات برنامه و ابعاد این بازدید منتشر نشده و حضور اصحاب رسانه نیز در این مأموریت از سوی متولیان استانی نادیده گرفته شده است.

به گزارش خبرنگار کاشف اسرار، پرونده تاریخی منظر فرهنگی ماسوله پس از گذشت سالها در چهل‌ و پنجمین اجلاس کمیته میراث جهانی یونسکو در ریاض (۲۰۲۳)، بار دیگر میزبان ارزیاب بین‌ المللی این سازمان جهانی شده است. با این حال، کانال های رسمی اطلاع‌ رسانی اداره‌ کل میراث فرهنگی ، گردشگری و صنایع‌ دستی گیلان هیچ‌ گونه اطلاعیه‌ ای در خصوص سفر ، هویت ارزیاب اعزامی ، مدت‌ زمان اقامت و محورهای ارزیابی میدانی منتشر نکرده‌اند و این مأموریت بدون هماهنگی و دعوت از رسانه‌های محلی و تخصصی برنامه‌ ریزی شده است !.

پاسخ مدیرکل میراث فرهنگی گیلان به پیگیری کاشف اسرار

در پی پیگیری تلفنی خبرنگار کاشف اسرار جهت شفاف‌ سازی این رویداد مهم ملی و استانی ، مدیر کل میراث فرهنگی، صنایع‌ دستی و گردشگری گیلان، ضمن خودداری از اعلام هویت ارزیاب، جدول زمانی مأموریت و نقاط مشخص مورد بازدید، تصریح کرد که حضور ارزیاب یونسکو در این مرحله بدون همراهی خبرنگاران برگزار خواهد شد.

 یوسف سلمان‌خواه ، با امتناع از پاسخ‌گویی به پرسش‌های تفصیلی بیشتر، وعده داد که در صورت تصمیم‌ گیری برای برگزاری نشست خبری در پایان این فرایند، از اصحاب رسانه دعوت به عمل خواهد آمد.

پارادوکس بافت زنده و عمومی با مأموریت پشت درهای بسته

این رویکرد بسته در شرایطی اتخاذ می‌شود که شهر تاریخی ماسوله، یک محوطه کارگاهی محصور یا سایت امنیتی نیست؛ بلکه یک بافت زنده شهری، زیستگاه بومی و مقصد روزمره صدها گردشگر داخلی و خارجی و اهالی منطقه است. در مکانی که شهروندان و گردشگران به سهولت ناظر بر تردد مسئولان و کارشناسان ایرانی و خارجی هستند، ممانعت از حضور رسانه‌ها و نادیده گرفتن چشمان ناظر افکار عمومی، نه توجیه فنی دارد و نه با استانداردهای مدیریت فرهنگی همخوانی دارد.

مطالبه شفافیت در تراز قانون و اسناد بالادستی

نادیده گرفتن خبرنگاران و پرهیز از اطلاع‌ رسانی شفاف در پرونده‌ای که متعلق به هویت و آبروی فرهنگی کل ملت ایران است، مغایر با اصول مصرح در قانون انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات و رسالت نظارتی مصرح در ماده ۳ قانون مطبوعات است.

همچنین این رویه با روح حاکم بر ابلاغیه رهبر معظم شهید انقلاب پیرامون الگوی پایه اسلامی‌ایرانی پیشرفت، به‌ ویژه بندهای ۴۸ و ۵۱ که بر ارتقای نظارت رسمی، مردمی و رسانه‌ای بر ارکان نظام و تعمیق پاسخ‌ گویی و اعتماد عمومی تأکید دارد، در تناقض آشکار قرار دارد.

پیشینه دو دهه‌ای یک پرونده ملی؛ ریاض نباید تکرار شود

پرونده ثبت جهانی ماسوله که از سال ۱۳۸۳ (در دوران مدیریت وقت سید مرتضی نیک‌ فکر خیابانی در گردشگری گیلان)گشوده شد، پس از کش‌ و قوس‌های فراوان ، سرانجام در شهریور ۱۴۰۲ طی اجلاس ریاض عربستان به دلیل ایرادات کارشناسی با ارجاع برای اصلاح (دیفر) مواجه شد و به تصویب نرسید.

اینک پرونده برای حضور مجدد در اجلاس پیش‌رو (۲۰۲۷) زیر ذره‌ بین ارزیابان ایکوموس قرار دارد. ثبت جهانی یک اثر، نیازمند جلب مشارکت جامعه محلی ، اقناع افکار عمومی و اعتماد سازی ملی است؛ هدفی که هرگز با انزوای خبری و طرد خبرنگاران محقق نخواهد شد.

ثبت ماسوله در فهرست یونسکو، ملک خصوصی یا کارنامه اختصاصی یک اداره‌ کل نیست؛ امانتِ تمدنی و تاریخی مردم گیلان و ایران است. پنهان ماندن ابعاد این ارزیابی از دیدگاه کارشناسان و خبرنگاران، نه‌ تنها باری از دوش نقایص پرونده بر نمی‌دارد ، بلکه شائبه تکرار اشتباهات گذشته را تقویت می‌کند.

آزمون دوباره ماسوله در برابر ارزیاب یونسکو نیازمند شفافیت ، پذیرش نقدهای تخصصی و همراهی جامعه بومی است؛ روندی که در گام نخست با احترام به حق دانستن مردم آغاز می‌شود.

وَلَا تَلْبِسُوا الْحَقَّ بِالْبَاطِلِ وَتَكْتُمُوا الْحَقَّ وَأَنْتُمْ تَعْلَمُونَ

(و حق را با باطل مپوشانید و حقیقت را با اینکه می‌دانید، کتمان مکنید.)

(سوره مبارکه بقره، آیه ۴۲)

پایان پیام