کاشف اسرار – خلیل اخوان اصغری – فرانک گودرزی / بروجرد ”  دومین شهر بزرگ استان لرستان ، تنها یک شهر نیست؛ خاطره‌ ای است کهن که قرن‌ها از تپش نمی‌ایستد.

ریشه‌ های پیدایش آن در لایه‌های تاریخ پیش از اسلام و بنا به شواهد محکم باستان‌شناسی، دست‌کم به روزگاران اشکانیان می‌رسد. هر گوشه این سرزمین، نشانی از قدمت، فرهنگ و ایستادگی مردم آن را روایت می‌کند.

این شهر با بافت تاریخی گسترده‌ای به وسعت ۲۸۰ هکتار و بیش از ۲۰۰ اثر به‌جامانده شامل خانه‌های قدیمی، حمام‌ها، مساجد و مقابر، همچون موزه‌ای زنده در برابر دیدگان هر رهگذر قد علم کرده است. بروجرد نه فقط یک شهر، که گنجینه‌ای ملی است؛ گنجینه‌ای که هر اثرش قطعه‌ای از هویت ایران را در خود حفظ کرده.

در میان این آثار، چند پل تاریخی در شهرستان بروجرد به ثبت ملی رسیده‌اند؛ پل‌هایی که هر یک همچون رگ‌های پیونددهنده تاریخ و طبیعت، در گذرگاه‌های قدیمی شهر ایستاده‌اند:

«پل دهگاه» در دهستان دره صیدی، «پل تاریخی چالان‌چولان» بر مسیر پررفت‌وآمد بروجرد ـ اصفهان، و «پل قلعه حاتم» که این روزها بیش از همیشه چشم‌ها را متوجه خود کرده است.

پل تاریخی قلعه حاتم، موضوع این گزارش، در ۲ آبان ۱۳۷۸ با شماره ۲۴۳۸ در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسید؛ پلی که امروز نه تنها یک سازه قدیمی، بلکه بخشی از حافظه‌ جمعی مردم این منطقه محسوب می‌شود.

اهمیت این پل زمانی پررنگ‌تر می‌شود که بدانیم عکسی ارزشمند از آن، توسط خلیل اخوان اصغری – مدیر مسئول فعلی پایگاه خبری و تحلیلی کاشف اسرار و از نوادگان نورعلی‌خان گودرزی – سال‌ها پیش در کتاب «پل‌های تاریخی ایران» منتشر شده است.

این کتاب به قلم محمدعلی مخلصی، از کارکنان بازنشسته وزارت میراث فرهنگی و توسط همین وزارتخانه منتشر شد؛ سندی رسمی که برای همیشه نام پل قلعه حاتم را در حافظه مستند میراث فرهنگی کشور ثبت کرد.

این پل در بخش شمال‌غربی بروجرد و در نزدیکی روستای قلعه حاتم، بر روی رودخانه‌ای کوچک اما زنده بنا شده است.

بر پایه شواهد معماری، مصالح و سبک ساخت، این پل به احتمال زیاد از ساخته‌های اوایل دوره قاجار است؛ دوره‌ای که پل‌سازی بخشی مهم از توسعه ارتباطات و تجارت منطقه به شمار می‌رفت.

در سکوت دل‌انگیز طبیعت اطراف، این پل هنوز با وقار ایستاده؛ گویی داستان صدها عبور، کوچ، تجارت، زندگی و حادثه را در آجرهایش نگه داشته است.

امروز که بروجرد با سرعت رو به توسعه است، چنین پل‌هایی بیش از گذشته نیازمند نگاه مسئولانه‌اند. چراکه هر بار که پل قلعه حاتم زیر نور خورشید می‌درخشد، یادآوری می‌کند که “تاریخ، تنها خواندنی نیست؛ نگه‌داشتنی است”.

پل تاریخی قلعه حاتم تنها یک سازه قدیمی در حاشیه بروجرد نیست؛ نمادی است از هویت، پیوستگی و اصالت مردم این دیار. حفاظت و معرفی شایسته آن می‌تواند نه تنها به رونق گردشگری منطقه کمک کند، بلکه نسل‌های آینده را با ریشه‌های واقعی تاریخ بروجرد پیوند دهد.

این پل، همچون بسیاری از آثار ارزشمند لرستان، چشم‌انتظار توجهی دوباره است تا بتواند همچنان روایتگر گذشته باشکوه این شهر باشد.

پایان پیام