کاشف اسرار – دانشگاه در منظومه فکری انقلاب اسلامی، صرفاً یک نهاد آموزشی نیست؛ بلکه به تعبیر حضرت امام خمینی(ره) «کارخانه انسان‌ سازی» و بستر ساز تربیت مدیران ، نخبگان و کنش گران آینده جامعه به شمار می‌رود.

از همین رو، نوع مدیریت دانشگاه و شیوه تعامل با رسانه‌ها، همواره مورد توجه افکار عمومی و نهادهای نظارتی بوده است.

در همین چارچوب، اول اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۳، رئیس وقت دانشگاه آزاد اسلامی کشور با صدور حکمی، مجتبی ملکی چوبری را به عنوان «سرپرست دانشگاه آزاد اسلامی استان گیلان و واحد رشت» منصوب کرد.

آیین معارفه وی نیز پنجم اردیبهشت همان سال برگزار شد. در بخشی از این حکم، شهید والامقام و جاویدنام علمی، دکتر محمدمهدی طهرانچی، بر «ابرام اهتمام به گسترش فضای انقلابی» تأکید کرده بود؛ عبارتی که به‌ مثابه یک شاخص راهبردی، انتظار می‌رفت در ساحت عمل مدیریتی نیز نمود عینی داشته باشد.

اکنون با گذشت دو سال و ۲۷ روز از آغاز این مسئولیت، این پرسش مطرح می‌شود که عملکرد مدیریت دانشگاه آزاد اسلامی گیلان تا چه اندازه با شاخص‌ های مورد تأکید رهبر انقلاب در گزینش و ارزیابی مدیران هم‌ خوانی داشته است؟

دانشگاه مردمی؛ از شعار تا عمل

رئیس فعلی دانشگاه آزاد اسلامی گیلان، در پاسخ به پیام تبریک مسئول سازمان بسیج دانشجویی استان، بر این نکته تأکید کرده است که «دانشگاه آزاد اسلامی یک دانشگاه مردمی و اجتماعی است». این گزاره، در صورت تحقق عملی، مستلزم تعامل گسترده با بدنه اجتماعی، دانشجویی و رسانه‌ای است؛ چرا که رسانه‌ ها به‌ عنوان حلقه واسط دانشگاه و جامعه، نقشی اساسی در شفاف‌ سازی، انتقال مطالبات و تقویت سرمایه اجتماعی ایفا می‌کنند.

با این حال تعامل حرفه‌ای و منظم در مقاطعی با چالش‌ هایی همراه بوده است. از جمله، ارسال اخبار از سوی رئیس دانشگاه برای انتشار رسانه‌ ای طی یک بازه زمانی، بدون آنکه ساز و کار منسجم و هماهنگی لازم با مدیریت جدید روابط عمومی دانشگاه به‌ طور کامل برقرار باشد.

تغییر در روابط عمومی و پرسش‌های پس از آن

در نیمه دوم اسفندماه سال گذشته و هم‌زمان با فرا رسیدن موسم بازنشستگی مشک‌بید حقیقی، مدیر وقت روابط عمومی دانشگاه آزاد اسلامی گیلان، سامان خدابنده طالمی از کارکنان این مجموعه به عنوان مدیر جدید روابط عمومی منصوب و معارفه شد. این تغییر مدیریتی، به‌طور طبیعی نیازمند باز تعریف شیوه تعامل با رسانه‌ ها، اطلاع‌ رسانی شفاف و هماهنگی درون‌ سازمانی بود.

در جریان برگزاری نشست خبری اخیر به مناسبت روز ارتباطات، مشخص شد که هماهنگی لازم میان رئیس دانشگاه، مدیر جدید روابط عمومی و بدنه رسانه‌ای به‌طور کامل شکل نگرفته و روند اطلاع‌ رسانی و تعامل مورد گلایه است .

این وضعیت، پرسش‌هایی را درباره نحوه مدیریت ارتباطات رسانه‌ای در دانشگاه آزاد اسلامی گیلان مطرح می‌کند؛ موضوعی که در عصر ارتباطات، یکی از مؤلفه‌های اصلی مدیریت پاسخگو به شمار می‌رود.

تعامل، پاسخگویی و سعه‌صدر مدیریتی

رهبر انقلاب در پیام نوروزی سال جاری، بر دید و بازدید، ارتباط چهره‌ به‌ چهره و تقویت پیوندهای اجتماعی تأکید کردند. در همین راستا، علی‌رغم درخواست‌های مکرر برای دیدار حرفه‌ای با رئیس دانشگاه آزاد اسلامی گیلان، این دیدارها محقق نشده و مورد اجابت قرار نگرفت !!.

نظارت رسانه‌ای؛ یک الزام انقلابی

رهبر انقلاب در بند ۴۸ «فراخوان برای تکمیل و ارتقای الگوی پایه اسلامی ـ ایرانی پیشرفت» به‌صراحت بر:

«ارتقای نظارت رسمی، مردمی و رسانه‌ای بر ارکان و اجزای نظام و پیشگیری از تداخل منافع… و پاسخگویی بدون تبعیض مدیران»

تأکید می‌کنند. بر این اساس، رسانه نه رقیب مدیران، بلکه بازوی نظارت مردمی و مکمل حکمرانی صالح است. از این منظر، هر گونه فاصله گرفتن از گفت‌وگوی شفاف با تمام  رسانه‌ها ، می‌تواند به تضعیف اعتماد عمومی منجر شود؛ حتی اگر چنین امری ناخواسته یا ناشی از ضعف ساختاری باشد.

از پاسخگویی تا محدودسازی دسترسی

در حالی که انتظار عمومی از مدیریت دانشگاه به‌ویژه در جایگاه یک نهاد علمی و مردمی بر پایه شفافیت، پاسخگویی، و تعامل سازنده با رسانه‌ها تعریف می‌شود، بر اساس فیلم موجود ، رئیس دانشگاه در مواجهه با پیگیری‌های رسانه‌ای، به‌جای تسهیل ارتباط و فراهم‌کردن امکان گفت‌وگو، شماره تلفن همراه مدیر مسئول رسانه را در فهرست محدودیت تماس قرار داده است. این اقدام، عملاً مسیر ارتباطی میان رسانه و مدیریت دانشگاه را مختل کرده و از منظر افکار عمومی، به‌جای پاسخگویی، نشانه‌ای از محدود سازی دسترسی تلقی شده است.

 پیش از برگزاری نشست خبری نیز اطلاعات ارتباطی لازم در اختیار مدیر مسئول رسانه قرار نگرفته و پس از جلسه با وجود دعوت‌های مکرر از سوی مدیر روابط عمومی و طی مسافت و هزینه از سوی مدیر رسانه، دیدار و گفت‌وگوی مورد انتظار با رئیس دانشگاه محقق نشده است.

چنین رفتاری این پرسش را برجسته می‌کند که رییس دانشگاهی که باید الگویی از گفت‌وگو و مسئولیت‌ پذیری باشد، چرا مسیر ارتباط با رسانه این‌چنین دشوار و پر ابهام شده است؟

از این منظر، مسئله فقط یک اختلاف موردی یا سوء تفاهم اداری نیست؛ بلکه به یک موضوع جدی درباره کیفیت پاسخگویی، شیوه مواجهه با رسانه، و نسبت مدیریت دانشگاه با اصل شفافیت تبدیل می‌شود.

اگر  رییس دانشگاه خود را مردمی و پاسخگو می‌داند، انتظار می‌رود در عمل نیز با رسانه‌ها نه از مسیر محدودسازی، بلکه از مسیر توضیح، گفت‌وگو و پذیرش پرسش‌ها مواجه شود.

نتیجه‌ گیری ؛ بازگشت به معیارها ، نه اشخاص

قرآن کریم، مسئولیت را امانتی الهی معرفی کرده و می‌فرماید:

«إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُكُمْ أَنْ تُؤَدُّوا الْأَمَانَاتِ إِلَىٰ أَهْلِهَا»

(سوره نساء، آیه ۵۸)

و در آیه‌ای دیگر هشدار می‌دهد:

«وَقِفُوهُمْ إِنَّهُمْ مَسْئُولُونَ»

(سوره صافات، آیه ۲۴)

بر این اساس، طرح پرسش درباره عملکرد مدیران، نه به معنای تخریب، بلکه بخشی از فرآیند اصلاح، پاسخگویی و ارتقای نظام مدیریتی است. این نوشتار نیز در پی داوری قطعی درباره اشخاص نیست، بلکه تلاشی است برای بازخوانی معیارهای انقلابی‌گری در عرصه عمل؛ معیارهایی که شامل عدالت، صداقت، راستگویی، اعتمادسازی، فداکاری و پاسخگویی می‌شود.

اینکه مجتبی ملکی چوبری تا چه اندازه در عمل توانسته است این شاخص‌ها را محقق سازد، پرسشی است که پاسخ آن، نه در شعار، بلکه در رفتار مدیریتی، تعامل با رسانه‌ها و میزان شفافیت عملکرد روشن خواهد شد.

قضاوت نهایی، مطابق قانون و اخلاق، بر عهده افکار عمومی، نهادهای نظارتی و خود مسئولان است.

درخواست موارد ذیل از رییس دانشگاه می شود تا در اختیار بگذارند :

اطلاعات مدیران و کارکنان؛ شامل تحصیلات، سوابق، میزان دریافتی ماهانه و سالانه و نحوه بکارگیری آنها و همچنین برنامه ها، صلاحیت ها و طرحهای مصوب و فرایندهای اداری مؤسسات مشمول.

اطلاعات راجع به اموال، دارایی ها، درآمدها و هزینه ها، تخصیص و توزیع بودجه و تجهیزات، واگذاری زمین، تسهیلات، مشخصات املاک و ساختمان ها (تحت تملک، در اختیار و مورد استفاده یا بهره برداری) و همچنین کمکها و واگذاری های بلاعوض اعم از اعطائی و دریافتی

پایان پیام