اختصاصی / از الگوی استانداری گیلان تا سکوت فرماندار ماسال ؛ پاسخ گویی حق مردم است ، نه لطف مدیران
کاشف اسرار – حکم انتصاب سعید قسمتپور بهعنوان فرماندار شهرستان ماسال، مسئولیتی عمومی، حساس و سنگین را بر دوش او گذاشته است؛ مسئولیتی که با خدمت به مردم، اجرای سیاستهای کلی نظام، رعایت منشور اخلاقی کارگزاران دولت وفاق ملی و پیروی از منویات مقام معظم رهبری معنا پیدا میکند.
فرماندار، صرفاً مدیر یک ساختمان اداری نیست؛ او عالیترین مقام اجرایی شهرستان و حلقه اتصال مردم، دستگاههای اجرایی، نهادهای نظارتی و مدیریت ارشد استان است. بنابراین، شیوه ارتباط او با افکار عمومی، خبرنگاران و رسانهها، بخشی از کارنامه مدیریتیاش محسوب میشود؛ نه موضوعی حاشیهای یا قابل چشم پوشی.
با این حال، از زمان آغاز فعالیت فرماندار ماسال، برخی خبرنگاران و فعالان رسانهای استان از دشواری دسترسی به وی، بیپاسخ ماندن تماسها و پیامها و نبود ارتباط منظم و قابل پیشبینی با فرمانداری گلایه دارند؛ موضوعی که دستکم شایسته یک توضیح روشن، رسمی و قابل استناد از سوی فرمانداری ماسال است.
این مطالبه نه شخصی است، نه تخریب و نه انتساب تخلف. مسئله روشن است: رسانهها درباره امور عمومی و عملکرد دستگاهی عمومی پرسش دارند و انتظار دارند مسیر مشخصی برای دریافت پاسخ وجود داشته باشد.
از تقدیر استاندار از رسانه تا سکوت در فرمانداری ماسال
اهمیت این مسئله زمانی بیشتر میشود که نگاه مدیریت ارشد استان گیلان به نقش رسانه و اطلاع رسانی را مورد توجه قرار دهیم.
هادی حقشناس در همایش شورای روابط عمومی استان که در بیست و هشتم اردیبهشت ماه برگزار شد، از فعالیت رسانهای و تلاش مستمر خلیل اخوان اصغری، مدیرمسئول و خبرنگار پایگاه خبری و تحلیلی «کاشف اسرار»، تمجید کرد و او را الگویی مناسب برای مدیران روابط عمومی استان دانست.
بر اساس گزارش منتشر شده از این همایش، استاندار گیلان با اشاره به سرعت عمل و تلاش مستمر خلیل اخوان اصغری در تولید و پوشش اخبار اظهار کرد که وی با یک تلفن همراه، در هر نقطهای بلافاصله اخبار را پوشش میدهد و به تنهایی برای یک پایگاه خبری تولید محتوا میکند.
حق شناس همچنین با اشاره به فعالیت شبانه این خبرنگار و انتشار شمار زیادی خبر در ساعات پایانی شب، بر اهمیت انگیزه، تحرک و فعالیت مستمر مدیران روابط عمومی تأکید کرد و عملکرد اخوان اصغری را الگویی مناسب برای فعالان این حوزه و روابط عموعی های دستگاه ها دانست.
این سخنان، صرفاً تمجید از یک خبرنگار نیست؛ بلکه بیانگر نوع نگاه مدیریت ارشد استان به جایگاه رسانه، سرعت انتقال اخبار، اطلاع رسانی مؤثر و ضرورت ارتباط فعال دستگاههای اجرایی با افکار عمومی است.
حال، پرسش افکار عمومی و اصحاب رسانه این است: چرا در ماسال، ارتباط برخی رسانههای استانی با عالیترین مقام اجرایی شهرستان همچنان با دشواری همراه است؟
آیا فرمانداری ماسال از رویکرد مورد تأکید استاندار گیلان در حوزه اطلاع رسانی و ارتباط با رسانه ها اطلاع ندارد؟ اگر اطلاع دارد، علت فاصله میان این رویکرد و وضعیت فعلی ارتباط رسانهها با فرمانداری چیست؟
فرماندار ؛ مسئول پاسخگو ، نه مدیر دور از دسترس
انتصاب فرماندار، صرفاً تغییر نام یک مدیر در ساختمان فرمانداری نیست. فرماندار در ساختار اجرایی کشور، مسئولیت مستقیمی در مدیریت بحران، هماهنگی میان دستگاههای اجرایی، پیگیری مشکلات روستاها و شهرها، انتقال مطالبات مردم به سطوح بالاتر و نظارت بر روند اجرای امور عمومی دارد.
مسائل روزمره مردم ماسال، از وضعیت راههای روستایی و شهری تا کشاورزی، منابع طبیعی، گردشگری، اشتغال، پسماند، خدمات عمومی، پروژههای عمرانی و توسعه زیرساختها، همگی در دایره مسئولیت و پیگیری فرمانداری قرار میگیرند.
به همین دلیل، فرماندار نمیتواند ارتباط خود با افکار عمومی را به انتشار چند خبر رسمی، حضور در مراسم ها، بازدید های اداری و انتشار تصاویر جلسات محدود کند. همه رسانههای فعال استانی حق دارند بدانند فرمانداری درباره مسائل و مشکلات شهرستان چه برنامهای دارد، چه اقداماتی انجام شده، چه موانعی پیش روی اجرای برنامه ها قرار دارد و کدام وعدهها در مسیر تحقق هستند.
رسانه ابزار شخصی مدیران نیست، اما مانع و مزاحم دستگاه اجرایی نیز محسوب نمیشود. خبرنگار درباره امور عمومی سؤال میکند و بخشی از فرآیند اطلاع رسانی، مطالبه گری و نظارت اجتماعی را انجام میدهد.
پرسش رسانه درباره راهها، کشاورزی، گردشگری، اشتغال، منابع طبیعی، پسماند، خدمات عمومی، پروژههای عمرانی و مطالبات مردم، پرسشی درباره زندگی خصوصی یک مسئول نیست ؛ پرسشی درباره عملکرد یک نهاد عمومی و مدیری است که با حکم رسمی، مسئولیت اداره امور اجرایی شهرستان را پذیرفته است.
هیچ خبرنگار منصفی انتظار ندارد فرماندار در تمام ساعات شبانه روز پاسخگوی تلفن همراه خود باشد. اما میان پاسخ گویی فوری به همه تماسها و نبود هیچ ساز و کار مشخص برای پاسخ گویی، تفاوتی جدی وجود دارد.
اگر فرماندار شخصاً امکان پاسخ گویی ندارد، دفتر فرمانداری و روابط عمومی باید مسیر روشنی برای دریافت، ثبت، پیگیری و پاسخ به درخواستهای رسانهای تعریف کنند. اگر مصاحبهای در زمان خاصی امکان پذیر نیست، میتوان زمان دیگری پیشنهاد کرد. اگر پرسش مطرحشده خارج از حوزه اختیار فرماندار است، میتوان همین موضوع را به صورت رسمی به رسانه اعلام کرد.
حتی یک پاسخ کوتاه اداری نیز میتواند از شکلگیری ابهام، سوء تفاهم و برداشتهای گوناگون جلوگیری کند. اما فرماندار علی خلاف موازین اسلام حرکت دارد به طوری که جواب سلام ” واجب می باشد طی پیامک نمی دهد چه برسد جواب تماس بدهد
پاسخگویی ، امتیاز شخصی مدیر نیست
یکی از خطاهای رایج در مدیریت عمومی این است که پاسخ گویی به خبرنگاران و رسانهها، لطف شخصی مدیر تلقی شود؛ گویی مسئول هر زمان که صلاح بداند، میتواند پاسخ بدهد و هر زمان که نخواهد، اصل پرسش را نادیده بگیرد.
در حالی که پاسخ گویی درباره امور عمومی، امتیاز شخصی مدیر نیست. مدیر میتواند درباره زمان، شیوه و سطح پاسخ گویی، در چهارچوب قانون و ضوابط اداری تصمیم بگیرد؛ اما اصل ارتباط با مردم و رسانهها را نمیتوان نادیده گرفت.
فرماندار میتواند درباره یک پرسش توضیح بدهد، زمان دیگری برای گفتوگو تعیین کند یا اعلام کند که موضوع در صلاحیت دستگاه دیگری است. آن چه با مسئولیت عمومی سازگار نیست، بی خبری طولانی مدت ، تماس های بی پاسخ و نبود مسیر روشن برای دریافت پاسخ است.
مدیر موفق کسی نیست که هیچ نقدی درباره او منتشر نشود؛ مدیر موفق کسی است که اجازه دهد نقدها مطرح شوند، پاسخها شنیده شوند و عملکردش در معرض ارزیابی عمومی قرار گیرد.
سکوت ممکن است در کوتاهمدت از انتشار یک پاسخ دشوار جلوگیری کند، اما در بلندمدت به افزایش ابهام، گسترش شایعات و کاهش اعتماد عمومی میانجامد. دستگاهی که با رسانه ارتباط مؤثر ندارد، حتی در اطلاع رسانی درباره اقدامات مثبت خود نیز با مشکل مواجه میشود.
نبود ارتباط، فقط رسانه را محدود نمیکند؛ بلکه فرصت دفاع مستند از عملکرد را نیز از خود دستگاه اجرایی میگیرد.
نظارت رسانهای در الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت ” رهبر شهید
در بند ۴۸ سیاستهای کلی الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت، بر ارتقای نظارت رسمی، مردمی و رسانهای بر ارکان و اجزای نظام تأکید شده است.
نظارت رسانهای بدون امکان طرح سؤال و دریافت پاسخ، عملاً به بازنشر خبرهای یکطرفه و اطلاعیه های اداری محدود میشود. رسانهای که فقط مجاز به انتشار اخبار رسمی باشد، اما امکان پرسش از مقام مسئول را نداشته باشد، نمیتواند نقش کامل خود را در اطلاعرسانی و نظارت عمومی ایفا کند.
همچنین در بند ۵۱ همین سند، بر گزینش مسئولان و مدیران بر مبنای التزام عملی آنان به ارزشهایی همچون عدالت، صداقت، راستگویی، اعتماد، فداکاری و پاسخگویی تأکید شده است.
نکته مهم در این بند، عبارت «التزام عملی» است. ارزشهای مدیریتی فقط در متن حکم انتصاب، مراسم معارفه، سخنرانیهای رسمی یا گزارشهای اداری سنجیده نمیشوند؛ بلکه در مواجهه مدیر با نقد، مطالبه، سؤال عمومی و رسانهها خود را نشان میدهند.
پاسخگویی زمانی معنا دارد که پرسشهای آسان و دشوار، هر دو شنیده شوند. مدیری که فقط هنگام افتتاح، بازدید، مراسم و دریافت گزارش در دسترس است، اما برای پاسخ به پرسشهای رسانهای مسیر روشنی تعیین نمیکند، با پرسشی جدی درباره سبک مدیریت ارتباطی خود روبهرو خواهد بود.
دولت چهاردهم و ضرورت ارتباط با افکار عمومی
رویکردهای اعلامشده دولت چهاردهم بر ارتباط با مردم، شنیدن نقدها، شفافیت و پاسخگویی مدیران استوار است. این رویکرد زمانی در شهرستانها معنا پیدا میکند که مدیران محلی نیز خود را بخشی از همین مسیر بدانند.
ماسال شهرستانی با مسائل متعدد در حوزه کشاورزی، منابع طبیعی، گردشگری، راههای روستایی، اشتغال، مدیریت پسماند، خدمات عمومی و توسعه زیرساختی است. مردم و اصحاب رسانه استان حق دارند بدانند برنامه فرمانداری برای پیگیری این موضوعات چیست.
رسانههای استانی نیز باید بتوانند درباره مسائل ماسال، وعدههای مدیران، روند اجرای پروژهها و اقدامات انجامشده سؤال کنند و پاسخ رسمی، روشن و قابل استناد دریافت کنند.
اگر ارتباط رسانهای فرمانداری محدود و سلیقهای باشد، فاصله میان دستگاه اجرایی و افکار عمومی افزایش مییابد، شایعات فرصت بیشتری برای شکلگیری پیدا میکنند و حتی اقدامات مثبت فرمانداری نیز بهدرستی برای مردم تبیین نمیشود.
پاسخگویی تهدیدی برای فرماندار نیست؛ بلکه ابزاری برای توضیح عملکرد، بیان محدودیتها، ارائه مستندات و تقویت اعتماد عمومی است. مدیری که برنامه، سند و کارنامه دارد، از گفتوگوی شفاف با رسانهها زیان نمیبیند.
پرسش های مشخص از فرماندار ماسال
برای تنویر افکار عمومی و روشن شدن وضعیت ارتباطی فرمانداری ماسال با رسانهها، پرسشهای زیر مطرح میشود:
۱. آیا فرمانداری ماسال برنامهای منظم و مشخص برای برگزاری نشست خبری با خبرنگاران و رسانههای استانی دارد؟
۲. علت بیپاسخ ماندن برخی تماسها و پیامهای رسانهای چیست؟
۳. آیا روابط عمومی فرمانداری موظف شده است درخواستهای رسانههای استانی را ثبت، دستهبندی و پیگیری کند؟
۴. آیا فرماندار، پاسخ گویی مستقیم یا غیرمستقیم به رسانههای استانی را بخشی از وظایف مدیریتی خود میداند؟
۵. رسانههای استانی برای دریافت پاسخ رسمی درباره مشکلات شهرستان ماسال، از جمله راه های روستایی، کشاورزی، گردشگری، اشتغال، منابع طبیعی، پسماند و خدمات عمومی، باید از چه مسیر مشخصی اقدام کنند؟
۶. آیا فرمانداری ماسال حاضر است زمان مشخصی را برای دیدار با خبرنگاران استانی و شنیدن نقدها و مطالبات آنان تعیین کند؟
۷. اگر فرماندار به دلیل مشغله کاری امکان پاسخگویی مستقیم ندارد، مسئول جایگزین و مسیر رسمی دریافت پاسخ کدام است؟
۸. آیا دعوت رسانهها به جلسات، نشستها و برنامههای فرمانداری بر اساس ساز و کاری روشن انجام میشود یا تصمیم گیری در این زمینه موردی و سلیقهای است؟
۹. آیا فرمانداری ماسال حاضر است گزارش عملکرد خود را در پایان هر دوره زمانی مشخص، در معرض پرسش و ارزیابی افکار عمومی و رسانههای استانی قرار دهد؟
۱۰. آیا فرماندار ماسال برای بهبود رابطه فرمانداری با خبرنگاران، فعالان رسانهای و رسانههای استانی برنامهای عملیاتی دارد؟
این پرسشها نه توهین است، نه افترا و نه انتساب تخلف؛ بلکه مطالبهای درباره عملکرد یک نهاد عمومی است و پاسخ به آنها میتواند بسیاری از ابهامها را برطرف کند.
سکوت، پاسخ نیست
فرماندار ماسال میتواند به این گزارش پاسخ دهد و توضیح دهد که تاکنون چه اقداماتی برای ارتباط با رسانههای استانی انجام شده و چه برنامهای برای اصلاح یا تقویت این ارتباط در دستور کار دارد.
بی پاسخ گذاشتن پرسشها، راهحل مناسبی نیست. سکوت، نه تکذیب است و نه توضیح؛ بلکه فضای بیشتری برای برداشت های گوناگون ایجاد میکند.
استاندار گیلان در سخنان خود، فعالیت رسانه ای، تحرک و اطلاع رسانی مستمر را الگویی برای مدیران روابط عمومی استان دانست. اکنون انتظار طبیعی افکار عمومی این است که این نگاه در شهرستانها نیز به رویه ای عملی تبدیل شود؛ نه اینکه رسانهها در سطح استان مورد تقدیر قرار گیرند، اما در سطح شهرستان برای دریافت پاسخ، با درهای بسته و تماسهای بی پاسخ مواجه شوند.
فرماندار ماسال نمیتواند اصل پاسخ گویی درباره امور عمومی را نادیده بگیرد. رسانههای استانی نیز برای انجام وظیفه حرفهای خود، به پاسخ رسمی، مسیر ارتباطی روشن و امکان پیگیری مطالبات مردم نیاز دارند.
سعید قسمتپور در جایگاه فرماندار ماسال، با یک آزمون مهم مدیریتی رو به روست: آیا حاضر است در برابر پرسشهای عمومی، ارتباطی روشن، محترمانه، منظم و قابل پیگیری با رسانههای استانی برقرار کند؟
انتظار میرود فرماندار ماسال درباره امور عمومی توضیح دهد، مسیر دریافت اطلاعات را مشخص کند، روابط عمومی فعالی داشته باشد و رسانهها را فقط هنگام انتشار خبرهای رسمی به رسمیت نشناسد.
فرمانداری ماسال میتواند با برگزاری نشست خبری با رسانههای استانی، اعلام برنامه ارتباطی فرمانداری، معرفی مسئول پاسخگویی رسانهای و پاسخ به پرسشهای مطرحشده، این ابهام را برطرف کند.
این اقدام نشانه ضعف نیست؛ نشانه بلوغ مدیریتی، احترام به افکار عمومی و باور به شفافیت است.
حکم انتصاب، مسئولیت را به مدیر میسپارد؛ اما اعتماد عمومی تنها با عملکرد، تعامل، شفافیت و پاسخگویی به دست میآید.
اگر استاندار گیلان فعالیت رسانهای و اطلاع رسانی فعال را الگوی مدیران روابط عمومی میداند، انتظار طبیعی مردم این است که فرمانداری ماسال نیز در همین مسیر حرکت کند و میان سیاست اعلام شده در سطح استان و عملکرد ارتباطی شهرستان فاصلهای وجود نداشته باشد.
پرسش نهایی مردم و رسانههای استانی از فرماندار ماسال روشن است:
فرمانداری ماسال برای ارتباط با افکار عمومی و پاسخ گویی به رسانههای استانی چه ساز و کار مشخصی دارد و چرا برخی تماس ها و پیامهای رسانهای هم چنان بدون پاسخ روشن باقی مانده است؟
> «وَقِفُوهُمْ إِنَّهُمْ مَسْئُولُونَ»
آنان را نگه دارید، زیرا باید بازخواست شوند.
سوره صافات، آیه ۲۴
پایگاه خبری و تحلیلی «کاشف اسرار» ضمن ارسال این گزارش به صورت مستقیم برای برخی از مقامات ملی ، بر اساس رسالت حرفهای خود، آمادگی کامل دارد هرگونه پاسخ، توضیح یا جوابیه رسمی فرماندار شهرستان ماسال را درباره مطالب مطرح شده منتشر کند.
پایان پیام